Kalıp kalası, betonarme kalıpta yükü kalıp yüzeyinden dikmelere aktaran ahşap elemandır. Şantiyelerde en çok alınan kereste kalemlerinden biridir. Bu sayfada stoktaki kesit ve boyları, metreküp hesaplarını ve kesit seçerken bakılan noktaları özetledik. Kerestemiz Ukrayna'daki kendi tesisimizde biçilen sarıçamdır; ölçüler standarttır.
Taze beton kalıba döküldüğünde yük tek noktada kalmaz, sırayla aktarılır. Yük yolu şöyledir: taze beton kalıp yüzeyine (plywood veya tahta) biner; yüzey bu yükü altındaki kalaslara verir; kalaslar yükü dikmelere veya çelik desteklere, dikmeler de zemine aktarır. Kalıp kalasının işi yüzeyi düz tutmak ve dikmeler arasındaki açıklığı geçmektir. Şantiyede “kalas” sözü bazen 10x10 taşıyıcıyı, bazen 2,5’lik kalıp tahtasını anlatır. Karışıklığı önlemek için kalas, lata ve mertek farkını ayrı sayfada anlattık.
Şantiyede en çok döşeme kalıbı altındaki taşıyıcı sırada, kiriş altı ve yan kalıpların arkasında, perde kalıbında yatay kuşakta, iskele platformu altında ve istif takozu olarak kullanılır.
Kalas ile tahta aynı iş için kullanılmaz. 2 ile 3 cm kalınlığındaki tahta yüzey oluşturur; kalas ise kesitiyle eğilmeye karşı çalışır. Yanlış seçim kalıbın göbek yapmasına veya gereksiz metreküp harcanmasına yol açar.
10x10 kalıp kalası 3 m ve 4 m boylarda stoktan verilir. Bir adedin hacmi kesit × boy ile hesaplanır; 3 m boy 0,030 m³, 4 m boy 0,040 m³ eder.
Ölçülerimizde ±10 mm tolerans vardır. Hesaplar ve tablolar ölçü üzerinden yapılır. Örnek: 100 adet 10x10 cm kesitli 3 m kalas 100 × 0,10 × 0,10 × 3 = 3 m³ eder.
Ağırlık sütunu 600 kg/m³ kabulüyle hesaplanmıştır. Bu değer yükleme planı içindir. Kereste metreküp üzerinden satılır; faturaya esas ölçü metreküptür.
| Boy (cm) | Bir adedin hacmi (m³) | 1 m³'te adet | Yaklaşık ağırlık (kg/adet) |
|---|---|---|---|
| 300 | 0,0300 | 33 | 18,0 |
| 400 | 0,0400 | 25 | 24,0 |
Kalıp işinde kalasın yanında tahta ve mertek de kullanılır. Aşağıdaki tabloda düzenli taşıdığımız standart ölçüler yer alır. Sipariş listenizi bu ölçülere göre hazırlarsanız mesai saatleri içinde çoğunlukla aynı gün teklif veririz.
Tablo, düzenli taşıdığımız standart ölçüleri gösterir. Ukrayna'daki tesisimiz bu ölçülerde üretim yaptığı için stok süreklidir. Listede olmayan ölçüler için bize sorabilirsiniz. Ölçülerde ±10 mm tolerans vardır; hesap ve tablo ölçüye göre yapılır. Örnek: 100 adet 10x10 cm kesitli 3 m kalas 100 × 0,10 × 0,10 × 3 = 3 m³ eder.
| Ölçü (cm) | Boylar (cm) | Bir adedin hacmi (m³) | 1 m³'te adet | Yaklaşık ağırlık (kg/adet) | Yaygın kullanım |
|---|---|---|---|---|---|
| 2,5 x 10 | 300 · 400 | 0,0075 · 0,0100 | 133 · 100 | 4,5 · 6,0 | Kalıp tahtası |
| 2,5 x 12 | 300 · 400 | 0,0090 · 0,0120 | 111 · 83 | 5,4 · 7,2 | Kalıp tahtası |
| 2,5 x 15 | 300 · 400 | 0,0112 · 0,0150 | 89 · 67 | 6,8 · 9,0 | Kalıp tahtası, kaplama |
| 2,5 x 18 | 300 · 400 | 0,0135 · 0,0180 | 74 · 56 | 8,1 · 10,8 | Geniş kalıp tahtası |
| 2,5 x 20 | 300 · 400 | 0,0150 · 0,0200 | 67 · 50 | 9,0 · 12,0 | Geniş kalıp tahtası, platform |
| 5 x 10 | 300 · 400 | 0,0150 · 0,0200 | 67 · 50 | 9,0 · 12,0 | Mertek, kuşak, kalıp iskeleti |
| 10 x 10 | 300 · 400 | 0,0300 · 0,0400 | 33 · 25 | 18,0 · 24,0 | Kalıp kalası, dikme, aşık |
Kereste kesitleri, üretim ve kurutma nedeniyle milimetrik farklılık gösterebilir. Ürünlerimizde ±10 mm tolerans vardır.
Hacim hesabı her zaman ölçü üzerinden yapılır: 10x10 cm kesitli 3 m kalas 0,10 × 0,10 × 3 = 0,030 m³, yani 100 adedi 3 m³ eder. Sipariş, teklif ve fatura bu hesapla ilerler; tolerans hesap şeklini değiştirmez.
Kalas kesiti, dikmelerin hangi aralıkla konacağıyla birlikte düşünülür. Bu ilişkide iki temel kural vardır.
Birincisi: eğilmeye karşı direnç, kesit yüksekliğinin küpüyle artar. Bu yüzden 5x10 bir kalası yan yatırmakla dik koymak arasında dört kat fark oluşur. İkincisi: düzgün yayılı yük altında sehim, açıklığın dördüncü kuvvetiyle büyür. Dikme aralığını iki katına çıkarmak sehimi on altı katına çıkarır. Kalıpta göbek verme çoğu zaman dikme aralığının fazla açılmasından kaynaklanır.
Aynı mantık kesit seçiminde de geçerlidir. 10x10, aynı yönde eğilmeye karşı 5x10'un tam iki katı rijittir; aynı metrede iki katı metreküp tüketir. Bazı işlerde kesiti büyütmek yerine dikmeyi sıklaştırmak daha az malzemeyle aynı sonucu verebilir.
Buradaki bilgiler seçim mantığını anlatır; mühendislik hesabının yerine geçmez. Beton basıncı, döküm hızı, döşeme kalınlığı ve kalıp yüksekliği projeye göre değişir. Kalıp ve iskele tasarımı yetkili mühendis hesabıyla yapılmalıdır.
Sarıçam, ağırlığına göre iyi dayanım veren ve çivi tutuşu yüksek bir iğne yapraklıdır. Kalıp işinde çivi ve vida çakarken yarılma eğiliminin düşük olması, sökümden sonra aynı kalasın tekrar kullanılabilmesi açısından önemlidir. Kalıp kalasının maliyeti, kaç dökümde kullanıldığıyla birlikte değerlendirilir.
Rutubet ahşap kesitini değiştirir. TS EN 336, yapı kerestesinde ölçülerin yüzde 20 referans rutubetinde verildiğini belirtir ve rutubetteki her yüzde 1 değişimin kesit ölçüsünü yaklaşık yüzde 0,25 değiştirdiğini kabul eder. Yağmurda kalan kalas şişer, kurudukça geri çeker. Islak kalası aralıklı takozla ve hava alacak şekilde istiflemek eğilme riskini azaltır.
Dayanım sınıfı gerektiren işler ayrıca değerlendirilir. Türkiye'de iğne yapraklı kereste görsel kalite sınıflandırması TS 1265'te, yapısal ahşabın dayanım sınıfları TS EN 338'de tanımlıdır. C sınıfının yanındaki sayı karakteristik eğilme dayanımını N/mm² olarak gösterir; C24 için 24 N/mm². Projede dayanım sınıfı belgesi isteniyorsa bunu siparişten önce belirtmek gerekir.
Kalıp kalası, şantiyenin hazır bulmak istediği bir üründür. Tedarik düzenimiz buna göre kurulur.
Kereste Ukrayna'daki kendi tesisimizde biçilir. Tesisin günlük üretimi 300 m³'tür ve üretim her gün Türkiye'ye çıkar. Yükler Kapıkule üzerinden girer; gümrük ve evrak süreci bizde kalır. Yurt içinde ürünler Gebze, Siteler ve Akyurt depolarına dağıtılır.
Bu yapının alıcı için iki sonucu vardır. Üretim hacmi maliyeti etkiler. Ölçüler standart olduğu için sipariş, ürün stokta olduğu sürece üretim sırası beklemez; yükleme planına alınır. Ölçülerimiz standarttır, projeye özel kesim yapılmaz.
Kereste ve plywood, teslim yerine en yakın depodan yüklenir: Gebze (Dilovası/Kocaeli), Siteler (Altındağ/Ankara) ve Akyurt (Ankara). İnşaat demiri yalnızca Akyurt deposundan yüklenir. Teslim adresini yazdığınızda uygun depoyu belirleriz. Depo konum ve iletişim bilgileri Depolarımız sayfasındadır.
Fiyat metreküp üzerinden verilir; kesit, boy, miktar ve teslim yerine göre değişir. Teklif için üç bilgi yeterlidir: kesit ve boy (örneğin 10x10x300), metreküp veya adet miktarı, teslim yeri. Bu bilgiler geldiğinde fiyat ve termini mesai saatleri içinde çoğunlukla aynı gün bildiririz.
Kereste hattı: 0532 290 31 06. Santral: 0312 844 06 06. Yazılı teklif için İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Standart ölçülerimiz 2,5x10, 2,5x12, 2,5x15, 2,5x18, 2,5x20, 5x10 ve 10x10 kesitleridir. Boylar 300 ve 400 cm'dir. Kalıp kalasında en çok hareket gören ölçü 10x10x300'dür. Kesit ve boyu yazarsanız stok durumunu bildiririz. Ölçülerimiz standarttır, projeye özel kesim yapılmaz.
Kalınlık, genişlik ve boyu metreye çevirip çarpın; çıkan değer bir adedin metreküpüdür. 1'i bu değere böldüğünüzde metreküpte kaç adet olduğunu bulursunuz. Örnek: 10x10x300 kalas için 0,10 × 0,10 × 3 = 0,03 m³; 1 m³'te 33 adet çıkar. Aynı kalas 4 metre boyda 0,04 m³ eder ve 1 m³'ten 25 adet çıkar.
Ölçülerimizde ±10 mm tolerans vardır. Kesitler üretim ve kurutma süreci nedeniyle milimetrik farklılık gösterebilir. Hesap ve fatura her zaman ölçü üzerinden, yani 10x10 kabulüyle yapılır.
Kesin sayı vermek doğru olmaz; kullanım ömrü şantiyeye göre değişir. Kalıp yağının kullanımı, söküm şekli, çivi deliği yoğunluğu, yağmurda bekleme ve istif düzeni sonucu etkiler. Dikkatli söküm ve havalandırmalı istif, kalasın daha fazla dökümde kullanılmasına yardımcı olur.
Kalas metreküp üzerinden satılır; ağırlık satış birimi değildir. Ağırlık, araç yükleme planı için yaklaşık hesaplanır ve rutubete göre değişir; aynı ölçüde ıslak kalas kuru kalastan ağırdır. TS EN 338'de C24 sınıfı için ortalama yoğunluk 420 kg/m³ olarak verilir; bu hesap değeridir, kantar sonucu değildir.
Karar dikme aralığıyla birlikte verilir. Geometri gereği 10x10, aynı yönde eğilmeye karşı 5x10'un tam iki katı rijittir; aynı metrede iki katı metreküp tüketir. Bazı durumlarda kesiti büyütmek yerine dikmeyi sıklaştırmak daha az malzemeyle aynı sonucu verir. Kalıp ve iskele tasarımı yetkili mühendis hesabıyla yapılmalıdır; bu karşılaştırma hesabın yerine geçmez.
Evet. TS EN 336, yapı kerestesinde ölçülerin yüzde 20 referans rutubetinde verildiğini belirtir ve rutubetteki her yüzde 1 değişim için kesit ölçüsünün yaklaşık yüzde 0,25 değiştiğini kabul eder. Pratikte kalas ıslanınca şişer, kururken geri çeker. Islak kalası aralıklı takozla ve hava alacak şekilde istiflemek eğilme riskini azaltır.
Kereste, teslim yerine en yakın depodan yüklenir: Gebze, Siteler veya Akyurt. Teslim adresini belirtmeniz yeterlidir; uygun depoyu belirleriz. İnşaat demiri yalnızca Akyurt deposundan yüklenir. Depo konum bilgileri Depolarımız sayfasındadır.
Kesit, boy ve metreküp miktarını iletin. Yüklenecek depoyla birlikte, mesai saatleri içinde gelen taleplere çoğunlukla aynı gün döneriz.
